ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ’ਚ ਬਿਤਾਇਆ ਹਰ ਸਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ
Lancet Research: ‘ਦਿ ਲੈਂਸੇਟ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਜਰਨਲ’ ’ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ’ਚ ਬਿਤਾਇਆ ਹਰ ਸਾਲ ਜੀਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ’ਚ ਨਾ ਜਾਣਾ ਵੀ ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਜਿੰਨਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜ ਨੇ 59 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।
ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਐਨ.ਟੀ.ਐਨ.ਯੂ.) ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਉਮਰ, ਲਿੰਗ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਵੱਸੋਂ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਹਰ ਵਾਧੂ ਸਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਖਤਰਾ ਦੋ ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਛੇ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਮੌਤ ਦਾ ਖਤਰਾ ਔਸਤਨ 13 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਦਾ ਖਤਰਾ ਲਗਭਗ 25 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ 34 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਤਕ ਘਟਾ ਦਿਤਾ।
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਸਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੋਰ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ, ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, 18 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਆਦਰਸ਼ ਮਾਤਰਾ ’ਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਨਾਕਿ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਖਾਣ ਨਾਲ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਕੂਲ ਨਾ ਜਾਣਾ ਓਨਾ ਹੀ ਬੁਰਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਪੰਜ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਾਬ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਪੀਣਾ ਜਾਂ 10 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 10 ਸਿਗਰਟ ਪੀਣਾ। ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਟੇਰਜੇ ਐਂਡਰੀਆਸ ਏਕੇਮੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਅਪਣੇ ਆਪ ’ਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।’’
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਲਾਭ ਨੌਜੁਆਨਾਂ ਲਈ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ, ਪਰ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ 70 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਐਨ.ਟੀ.ਐਨ.ਯੂ. ਦੇ ਸਹਿ-ਮੁੱਖ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋ ਮਿਰਜ਼ਾ ਬਾਲਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਸਾਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਮਾਜਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਹੈਲਥ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਐਂਡ ਇਵੈਲੂਏਸ਼ਨ (ਆਈ.ਐਚ.ਐਮ.ਈ.) ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਮੁੱਖ ਲੇਖਕ ਕਲੇਅਰ ਹੈਨਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮੌਤ ਦਰ ਦੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਾਲ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਯੋਗ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।’’
