ਅਣਗਿਣਤ ਰਹੱਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ...
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ (ਪੀਟੀਆਈ) :- ਅਣਗਿਣਤ ਰਹੱਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਤਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਇਨੀ ਦਿਨੋਂ ਨਾਸਾ ਦਾ ਇਨਸਾਈਟ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਜੁਟਾਉਣ 'ਚ ਲਗਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਦੁਨਿਆਂਭਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਪਣੀ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਆਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਖੀਰ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਬਸਤੀਆਂ ਬਸਾਉਣ ਦਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਇੰਨਾ ਆਸਾਨ ਤਾਂ ਹੈ ਨਹੀਂ।
Europa tunnelbot
ਇਸ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਰ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤਲਾਸ਼ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕੜੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਚੰਨ ਯੂਰੋਪਾ। ਇਸ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਤਲਾਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਨੀ ਦਿਨੀਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ‘ਟਨਲਬਾਟ’ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਯੂਰੋਪਾ ਦੀ ਬਰਫੀਲੀ ਤਹਿ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਤਲਾਸ਼ਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ।
ਸਾਲ 1995 ਤੋਂ 2003 ਦੇ ਵਿਚ ਨਾਸੇ ਦੇ ਗੈਲੀਲਿਯੋ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਨੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਚੰਨ ਯੂਰੋਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਕਈ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਪੁੱਜੇ ਹਨ ਕਿ ਯੂਰੋਪਾ ਦੀ ਬਰਫੀਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਾ ਮਹਾਸਾਗਰ ਤਰਲ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿਚ ਮਾਇਕਰੋਬੀਅਲ ਜੀਵਨ ਜਾਂ ਹੁਣ ਵਿਲੁਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਮਾਕਰੋਬੀਅਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਯਾਨੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਵੀ ਜੀਵਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਦੇ ਉੱਥੇ ਜੀਵਨ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਟਨਲਬਾਟ ਯੂਰੋਪਾ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਵੇਗਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਸਥਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਇਲੀਨਾਏ ਵਿਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਂਡਰਿਊ ਡਾਮਬਾਰਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸਾਡਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰੋਪਾ ਦੀ ਬਰਫ ਦੀ ਤਹਿ ਦੋ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਮੋਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤਲਾਸ਼ਣ ਵਿਚ ਇਹ ਤਹਿ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਣਦੇ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਲੈਂਡਰ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਭੇਜੀਏ ਤਾਂ ਉਹ ਯੂਰੋਪਾ 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੀ ਪਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਸ ਬਰਫ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ‘ਟਨਲਬਾਟ’ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਡਾਮਬਾਰਡ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਟਾਸਕ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਿਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਸੰਚਾਲਿਤ ‘ਟਨਲਬਾਟ’ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਢੇਰਾਂ ਉਪਕਰਣ ਯੂਰੋਪਾ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਿਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਖੋਦਾਈ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਫ ਦੀ ਤਹਿ ਭੇਜ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਸਕੇ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਇਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚਿਹਨਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਯੂਰੋਪਾ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਰਫੀਲੀ ਤਹਿ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਉਹ ਖੇਤਰ, ਜਿੱਥੇ ਬਨਸਪਤੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਜਮਾਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਣੌਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉੱਥੇ ਤੋਂ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ ਹੈ।
