ਇਹ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਅਪਣੇ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਥੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਸਕਿਆ ਹੈ।
ਮੈਕਸੀਕੋ : ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਇਕ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ’ਤੇ ਹੋਈ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਨਵੀਂ ਨਸਲ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਬਾਤੂਨੀ ਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਮਾਨਵ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ’ਤੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਜੈਵਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਅਪਣੇ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਥੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਸਕਿਆ ਹੈ।
ਸੰਸਥਾਨ ਨੇ ਅਪਣੇ ਬਿਆਨ ’ਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਗੰਦਗੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਕ ਟੋਭੇ ’ਚ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਇੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਸਕਿਆ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਦੀ ਇਸ ਨਸਲ ਨੂੰ ’ਤਲਾਤੋਲੋਫ਼ਸ ਗੈਲੋਰਮ’ ਨਾਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2013 ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਕੋਵਾਓਈਲਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸੇਪੇਡਾ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਇਸ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਦੀ ਪੂਛ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੁਦਾਈ ’ਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ 80 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਹਿੱਸਾ, 1.32 ਮੀਟਰ ਦੀ ਕਲਗ਼ੀ, ਮੋਢੇ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।
ਅਪਣੇ ਬਿਆਨ ’ਚ ਸੰਸਥਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਸਲ ਦੇ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਕਮ ਫ਼੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵੀ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਸੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਬਾਤੂਨੀ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਜਣਨ ਸਬੰਧੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਕੇ ਭਜਾਉਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਕਢਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ’ਤੇ ਹੁਣ ਤਕ ਹੋਈ ਖੋਜ ਦਾ ਪੇਪਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕ੍ਰੇਟੇਸ਼ਿਅਸ ਰਿਸਰਚ ’ਚ ਪਬਲਿਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸੰਸਥਾਨ ਇਸ ਖੋਜ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਅਸਧਾਰਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਾਲਾਤ ਬਣੇ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਇਕ ਟ੍ਰਾਪਿਕਲ ਇਲਾਕਾ ਸੀ। ਤਲਾਤੋਲੋਫ਼ਸ ਨਾਮ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਨਹੂਆਤਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤਲਾਹਤੋਲਿ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲੋਫ਼ਸ (ਕਲਗ਼ੀ) ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਦੀ ਕਲਗ਼ੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਸੋਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਸਤਲਿਪੀਆਂ ’ਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੈ।
