ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਦੇ ਜਸ਼ਨ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਧੂੰਮ - ਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੇਖਣ ਲਈ ਮਿਲ ਰਹੀ।
ਗੁਰਪੁਰਬ ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1469 ਵਿੱਚ ਤਲਵੰਡੀ ਨਾਮਕ ਜਗ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ 10 ਗੁਰੂ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਹੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਕ, ਯੋਗੀ, ਗ੍ਰਹਿਸਥ, ਧਰਮਸੁਧਾਰਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਕ, ਕਵੀ, ਦੇਸਭਗਤ ਦੇ ਗੁਣ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਧਰਮ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਧਿਆਤਮਕਤਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਚੁਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਧਿਕਤਮ ਸਮਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸੰਨਿਆਸ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਆਧਿਆਤਮ ਦੀ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸੰਨਿਆਸ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਰਾਹਿਆ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਕੱਟੜਤਾ ਅਤੇ ਰੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਖਿਲਾਫ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਮਨ ਸਾਫ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਪੁਰਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਭਜਨ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਤ ਫੇਰੀ ਕੱਢਦੇ ਹਨ।
