ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ
ਮੁਹਾਲੀ: 'ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਡੀਆ' ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ 'ਚ ਜਿਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਆਨਲਾਈਨ ਪੈਸੇ ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵੀ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਕੋਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵਿਚ ਰਕਮ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਈਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਲੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਿਸ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਕਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਪੈਸਾ ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਾਤੇ ਸਿਰਫ਼ 5000 ਰੁਪਏ ਵਿਚ ਵੇਚੇ ਹਨ। ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਕੀਤੇ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਟੀਮ ਹੈ।
ਉਹ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਏਟੀਐਮ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 5 ਤੋਂ 7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਠੱਗ ਏਟੀਐਮ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਉਸ ਖਾਤੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਮਾਈਂਡ ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੇਵਾਤ ਅਤੇ ਯੂਪੀ ਦੇ ਭਰਤਪੁਰ, ਝਾਰਖੰਡ, ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਗ਼ਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ 4 ਤੋਂ 5 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਈਬਰ ਟੀਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀਆਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ 20 ਤੋਂ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਠੱਗੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ 60 ਤੋਂ 70 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਸਾਲਾਨਾ ਹਿਸਾਬ ਕਰੀਏ ਤਾਂ 720 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਠੱਗੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਕਢਵਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਦੇ ਡੀਆਈਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸ ਦਾ ਢੰਗ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਪੈਸੇ ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਚੂਅਲ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਵਰਚੂਅਲ ਅਕਾਊਂਟ ਲਈ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਪਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਆਨਲਾਈਨ ਅਪਲੋਡ ਕਰਕੇ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਠੱਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ....
* ਕੋਈ ਵੀ ਬੈਂਕ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਕੇਵਾਈਸੀ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ।
* ਜੇਕਰ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਲਿੰਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ।
* ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ 112 ਜਾਂ 1930 ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
