ਕਿਹਾ, ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੜੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਵੀ.ਆਰ. ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਬਾਲਾਕੋਟ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ’ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਿਆਸੀ ਇੱਛਾਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਹਵਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਖਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ‘ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹਵਾਈ ਸ਼ਕਤੀ’ ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਇਕ ਸੈਮੀਨਾਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਦਾ ਫੌਜੀਕਰਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦੀ ਇਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਕੀਕਤ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਪੁਲਾੜ ਅਧਾਰਤ ਸਰੋਤਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹੈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਪਨੇ ਉਡਾਣ ਭਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੀਲੇ ਵਿਸਥਾਰ ’ਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।’’ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਭਰਿਆ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾਈ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਣਜਾਣ ਆਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੌਮੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਹਵਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਇਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।’’ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੜੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।’’
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਵਰਤੋਂ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ, ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਟੀਕਤਾ, ਉੱਚ ਘਾਤਕਤਾ ਆਦਿ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਲਾਕੋਟ ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਇੱਛਾਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਬਿਨਾਂ ਜੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਖਤਰੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ, ਪੂਰੇ ਸੰਘਰਸ਼ ’ਚ ਵਧੇ ਬਿਨਾਂ ਹਵਾਈ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਲਈ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸੰਚਾਰ, ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਦੀ ਬਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗੀ।
ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੇ 14 ਫ਼ਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਪੁਲਵਾਮਾ ਅਤਿਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ’ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਲਾਕੋਟ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਅਤਿਵਾਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੇ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ’ਚ ਕਈ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਹੇ।
