ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸੁਪੀ੍ਰ੍ਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿਚ ਗੱਲਬਾਤ ਜਰੀਏ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਹੱਲ......
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸੁਪੀ੍ਰ੍ਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿਚ ਗੱਲਬਾਤ ਜਰੀਏ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਣ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ। ਕੋਰਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਫੀਸਦੀ ਮੌਕਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਜਰੀਏ ਮਾਮਲਾ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਨੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਾਏ ਮੰਗੀ। ਇੱਕ ਪੱਖ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਵਕੀਲ ਰਾਜੀਵ ਧਵਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਨੁਵਾਦ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 8 ਤੋਂ 12 ਹਫਤੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Ram Mandir
ਰਾਮਲਲਾ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਐਸ ਵਿਦਿਅਨਾਥਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਸੰਬਰ 2017 ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਹ ਲੋਕ ਸਵਾਲ ਕਿਉਂ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ? ਸੁਪੀ੍ਰ੍ਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਸਤੰਬਰ 2010 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਖਿਲਾਫ ਦਰਜ 14 ਅਪੀਲਾਂ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸੁਣਵਾਈ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਉਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੈਰ ਵਿਵਾਦਤ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਸੁਬਰਮੰਣਿਅਮ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਮੰਗ ਦਰਜ ਕਰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਚ ਵਿਵਾਦਤ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।ਅਯੁੱਧਿਆ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸੁਪੀ੍ਰ੍ਮ ਕੋਰਟ ਦੀ 5 ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਬੇੈਂਚ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਚ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਸਟਿਸ ਐਸਏ ਬੋਬਡੇ, ਜਸਟਿਸ ਡੀਵਾਈ ਸ਼ਿਵ, ਜਸਟਿਸ ਅਸ਼ੋਕ ਗਹਿਣਾ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਐਸਏ ਨਜੀਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸੁਣਵਾਈ 29 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਦਿਨ ਜਸਟਿਸ ਬੋਬਡੇ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਲਿਹਾਜਾ ਸੁਣਵਾਈ ਟਲ ਗਈ ਸੀ ।ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਨੇ 25 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਬੈਂਚ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿਚ ਜਸਟਿਸ ਅਸ਼ੋਕ ਗਹਿਣਾ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਅਬਦੁਲ ਨਜੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
Ram Mandir
ਕੋਰਟ ਨੂੰ 14 ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਉਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੀ ਗੈਰ-ਵਿਵਾਦਤ ਜਮੀਨਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਲੀ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ। 1991 ਤੋਂ 1993 ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀਨ ਪੀਵੀ ਨਰਸਿੰਹਾ ਰਾਵ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਵਾਦਤ ਥਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੀ ਕਰੀਬ 67.703 ਏਕਡ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਕਬਜੇ 'ਚ ਲਿਆ ਸੀ। ਸੁਪੀ੍ਰ੍ਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 2003 ਵਿਚ ਇਸ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
