ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਰੀਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੇ ਚੰਦੇ ਦਾ 37.34 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।
Electoral Bonds: ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 26 ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਰਡਾਰ 'ਤੇ ਸਨ। ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 16 ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਰਾਹੀਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਦਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਰੀਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੇ ਚੰਦੇ ਦਾ 37.34 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਰੀਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 2024 ਦਰਮਿਆਨ ਇਨ੍ਹਾਂ 26 ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਹੀ 700 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਰਾਡਾਰ 'ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਬਾਂਡ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 10 ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਹਨ। ਲਾਟਰੀ ਕਿੰਗ ਸੈਂਟੀਆਗੋ ਮਾਰਟਿਨਜ਼ ਫਿਊਚਰ ਗੇਮਿੰਗ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਈਡੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਵੀ ਬਾਂਡ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ ਡੀਐਮਕੇ ਨੂੰ 503 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੀਐਮਸੀ ਨੂੰ 542 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਦਾਨ ਵੀ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਫਿਊਚਰ ਗੇਮਿੰਗ ਤੋਂ ਵੀ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਫਿਊਚਰ ਗੇਮਿੰਗ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਰਾਡਾਰ 'ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਲਦੀਆ ਐਨਰਜੀ ਨੇ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ 16 ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਦਿਤੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 22 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 16 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਅਤੇ 6 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਟੀਐਮਸੀ ਨੂੰ ਦਿਤੇ। ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 355 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ, ਜਿਸ 'ਚੋਂ 175 ਕਰੋੜ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ 65 ਕਰੋੜ ਟੀਐੱਮਸੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ।
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਜੁਲਾਈ 2019 ਵਿਚ, ਈਡੀ ਨੇ ਫਿਊਚਰ ਗੇਮਿੰਗ ਦੀ 250 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਕੁਰਕ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਲਈ 50 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਸਨ।
ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਰੀਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 41 ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਰਾਡਾਰ 'ਤੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਰਾਹੀਂ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 1698 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਵੇਂਟਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 380 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 192.4 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 320 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ 30 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ 91 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੋਰ ਚੰਦਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਵੇਦਾਂਤਾ ਨੇ ਵੀ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਰਾਡਾਰ 'ਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 52.65 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 347.7 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਚੋਣ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਗਏ। ਹਲਦੀਆ ਐਨਰਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ 22 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਸਨ। ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 355 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਗਏ। ਇਸ ਨੇ ਟੀਐਮਸੀ ਨੂੰ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾਨ ਦਿਤਾ। 2020 ਵਿਚ, ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿਰੁਧ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।
(For more Punjabi news apart from 16 companies bought electoral bonds after a knock of faced agencies, stay tuned to Rozana Spokesman)
