ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੱਜ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਲ 187 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੱਕਾ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ 98 ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਰਣਧੀਰ ਜੈਸਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੱਜ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਲ 187 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ 1,75,000 ਭਾਰਤੀ ਤੀਰਥ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਹੱਜ ਲਈ ਮੱਕਾ ਗਏ ਹਨ। ਹੱਜ ਦੀ ਮਿਆਦ 9 ਮਈ ਤੋਂ 22 ਜੁਲਾਈ ਤਕ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤਕ 98 ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ।
ਜੈਸਵਾਲ ਨੇ ਅਪਣੀ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ’ਚ ਕਿਹਾ, ‘‘ਇਹ ਮੌਤਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਨਾਂ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਰਾਫਾਤ ਦੇ ਦਿਨ ਹਾਦਸਿਆਂ ਕਾਰਨ ਛੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।’’ ਜੈਸਵਾਲ ਹੱਜ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਕ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 143 ਹੋਈ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ’ਚ ਫੈਲੀ ਗਰਮੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ 1 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 20 ਜੂਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, 143 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 41,789 ਸ਼ੱਕੀ ਲੂ ਲੱਗਣ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੌਮੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੌਮੀ ਰੋਗ ਕੰਟਰੋਲ ਕੇਂਦਰ (ਐਨ.ਸੀ.ਡੀ.ਸੀ.) ਵਲੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਚ ਸੂਬਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤਕ ਲੂ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ‘ਅਪਲੋਡ’ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕੱਲੇ 20 ਜੂਨ ਨੂੰ ਲੂ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ 14 ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 9 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਲੂ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਜੂਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿਚ ਲੂ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 114 ਤੋਂ 143 ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 35 ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਸੂਬਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ (21), ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ (17-17) ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਜੇ.ਪੀ. ਨੱਢਾ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਗਰਮੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਤਕ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਵੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੂ ਚੱਲਣ ਦੀ ਲਪੇਟ ’ਚ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੂ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤਾਂ ’ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੂਨਿਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ। ਨੱਢਾ ਨੇ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ’ਚ ‘ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੂ ਇਕਾਈ’ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਵੀ ਹੁਕਮ ਦਿਤੇ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਇਲਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤਹਿਤ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ‘ਲੂ ਮੌਸਮ 2024’ ’ਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਐਡਵਾਇਜ਼ਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ‘‘ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਅੱਤ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਸਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।’’
ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਐਨ.ਪੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਐਚ.ਐਚ.) ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਨੋਡਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 1 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੂ ਲੱਗਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁਲ ਮੌਤਾਂ ਬਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਧੀਨ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ। ਇਹ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਓ.ਆਰ.ਐਸ. ਪੈਕ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ, ਆਈ.ਵੀ. ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਆਈਸ ਪੈਕ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
