2023 ਦੇ ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਛੇੜਛਾੜ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲ ਗਈਆਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਰਾਏ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਫੌਜੀ ਗ਼ਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਡਿਜੀਟਲ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੇੜੇ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਲਈ 2023 ਦੇ ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਇਕ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਦਲੀ ਹੋਈ, ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 9SPR ਪ੍ਰੈਸ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਫਲੀਟ ਅਤੇ ਕੋਸਟਲ ਕਮਾਂਡ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ’ਤੇ, ਸੱਚਾਈ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਾਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ, ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਤਸਵੀਰ ਹਾਲੀਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2023 ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿਚ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿਚ ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਯੁਕਤ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਅਸਲ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚ, ਕਈ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਗਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇਵਲ ਏਅਰ ਆਰਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਾਕਹੀਡ ਮਾਰਟਿਨ ਪੀ-3ਸੀ ਓਰੀਅਨ ਜਹਾਜ਼ ਉਪਰ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿਚ, ਇਕ ਪਣਡੁੱਬੀ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ - ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿਚ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਲੇਖ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ ‘ਨੇਵਲ ਚੀਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ’, ਵਿਚ ਚਿੱਤਰ ਦਾ ਅਸਲ, ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਡੀਜੀ ਆਈਐਸਪੀਆਰ ਪ੍ਰੈਸ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮੋਰਫ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਇਕ ਲੇਖ, ਜੋ ਕਿ 2023 ਦਾ ਹੈ, ਵਿਚ ਉਸੇ ਅਸਲੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇਵੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਆਈਐਸਪੀਆਰ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦਿਖਾਈ ਸੀ।
ਦਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਪਿਛਲੀ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
