ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤ 129ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ।
India ranks 131st in Global Gender Gap Index 2025: ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਫੋਰਮ (WEF) ਦੀ 'ਗਲੋਬਲ ਜੈਂਡਰ ਗੈਪ ਰਿਪੋਰਟ 2025' ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੋ ਸਥਾਨ ਖਿਸਕ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 148 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 131ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਕੋਰ ਸਿਰਫ 64.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤ 129ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ।
ਗਲੋਬਲ ਜੈਂਡਰ ਗੈਪ ਇੰਡੈਕਸ (Global Gender Gap Index 2025) ਵਿੱਚ, ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਆਰਥਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਕਾ, ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ।
ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ +0.3 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਕਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਸਕੋਰ +.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕ ਵਧ ਕੇ 40.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੂਚਕ ਮੁੱਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਮਾਈ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ 28.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 29.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਪ-ਸੂਚਕਾਂਕ ਸਕੋਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ।”
ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਰ ਵਿੱਚ ਸਕੋਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ (45.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਦੇ ਸਮਾਨ ਰਿਹਾ - ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ 97.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਕੋਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਖਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਉਪ-ਸੂਚਕਾਂਕ ਸਕੋਰ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਚ ਸਮਾਨਤਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਾਰਨ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਹੈ।”
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ, ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਪਿਛਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ (-0.6 ਅੰਕ) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ 2025 ਵਿੱਚ 14.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 13.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਚਕਾਂਕ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਸਾਲ 2023 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਤਰੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 6.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 5.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸਾਲ ਸੂਚਕ ਸਕੋਰ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਉੱਚਤਮ ਪੱਧਰ (2019 ਵਿੱਚ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਤੋਂ ਹੋਰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, 75 ਰੈਂਕ ਦੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 24ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲ 125ਵੇਂ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ 130ਵੇਂ, ਭੂਟਾਨ 119ਵੇਂ, ਮਾਲਦੀਵ 138ਵੇਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 148ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਲਿੰਗ ਪਾੜਾ 68.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤਸਾਲਾਨਾ ਤਰੱਕੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਦਰਾਂ 'ਤੇ, ਪੂਰੀ ਸਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 123 ਸਾਲ ਲੱਗਣਗੇ।
ਆਈਸਲੈਂਡ ਲਗਾਤਾਰ 16ਵੇਂ ਸਾਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਨਲੈਂਡ, ਨਾਰਵੇ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
