‘ਸੁੁਣ, ਬੋਲ ਤੇ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਗੁਰਦੀਪ ਕੌਰ ਵਾਸੂ'
ਇੰਦੌਰ ਗੁਰਦੀਪ ਕੌਰ ਵਾਸੂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ: ਇੰਦੌਰ ਦੀ ਗੁਰਦੀਪ ਕੌਰ ਵਾਸੂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਕ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਖ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਸੁਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ। 34 ਸਾਲਾ ਗੁਰਦੀਪ ਕੌਰ ਵਾਸੂ, ਜੋ ਬੋਲ, ਸੁਣ ਅਤੇ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਸਮਾਜ ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਆਈ ਹੈ। ਗੁਰਦੀਪ ਦੀ ਇਸ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪਿੱਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਾਰਨ ਦਿਵਿਆਂਗ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਗੁਰਦੀਪ ਕੌਰ ਵਾਸੂ ਨੂੰ ‘ਇੰਦੌਰ ਦੀ ਹੈਲਨ ਕੈਲਰ’ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਲਨ ਕੈਲਰ ਇਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਖ, ਸੁਣ ਅਤੇ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। 1999 ਵਿਚ, ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।
ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰਦੀਪ ਨੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਅਪੰਗਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਦੌਰ ਵਿਚ ਵਪਾਰਕ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇਕ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।
ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸਿੱਖਣਾ
ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵਧੀਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਪਨਾ ਪੰਕਜ ਸੋਲੰਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰਦੀਪ ਨੂੰ ਅਪਾਹਜਾਂ ਲਈ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਰਤੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਪਨਾ ਪੰਕਜ ਸੋਲੰਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰਦੀਪ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਫ਼ਤਰ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ
ਚਪੜਾਸੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ, ਗੁਰਦੀਪ ਨੂੰ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਲਿਫਾਫਿਆਂ ਵਿਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਰਦੀਪ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੈਂਬਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ
ਗੁਰਦੀਪ ਦੀ ਮਾਂ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਵਾਸੂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰਦੀਪ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੇਗੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਘੱਟ ਅਤੇ ਗੁਰਦੀਪ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ।
photo
ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਬੋਲ, ਸੁਣ ਅਤੇ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ
ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਗੁਰਦੀਪ ਦਾ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਗੁਰਦੀਪ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਬੋਲ, ਸੁਣ ਅਤੇ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਅਪਾਹਜਾਂ ਵਿਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ
ਅਪਾਹਜਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗੁਰਦੀਪ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਨ। ਸਮਾਜਕ ਨਿਆਂ ਕਾਰਕੁਨ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਕ ਔਰਤ ਜੋ ਬੋਲ, ਸੁਣ ਅਤੇ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਅਪਾਹਜ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਪਲ ਹੈ।
ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਪਾਹਜ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਐਕਟ 2016 ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਗੁੰਗੇ ਅਤੇ ਬੋਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿਚ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਸਪਰਸ਼ ਸੰਕੇਤ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲ ਕਰਨਾ
ਸਪਰਸ਼ ਸੰਕੇਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਤੇ ਗੁਰਦੀਪ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਮੋਨਿਕਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰਦੀਪ ‘ਸਪਰਸ਼ ਸੰਕੇਤ ਭਾਸ਼ਾ’ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ, ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ
ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼, ਗੁਰਦੀਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਫ਼ੈਲਾਏ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਦੀਪ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਅਪੰਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨ ਦਿਤਾ। ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਮੁਕਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।
