ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਡੋਕਲਾਮ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ 73 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਆਹਮੋ - ਸਾਹਮਣੇ ਸਨ। ਚੀਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਵੇਖ ਲੈਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਮਕੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਆਪਣਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਮੀਡੀਆ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਉਕਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇੱਕ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਤੈਅ ਕਰ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੇ ਦਮ ਉੱਤੇ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਹਥਿਆਰ ਦੇ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਦੀ ਵੀ ਖਬਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਲੜਾਈ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਚੀਨ ਦੀ ਕੋਈ ਰਣਨੀਤੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਡੋਕਲਾਮ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹੱਟਣਾ ਪਿਆ। ਕਈ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਜੋ ਗੱਲ ਨਿਕਲਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਵੀ ਭਾਵੇਂ ਉੱਤੋਂ ਹੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਕੋਈ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਣ।
ਚੀਨ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਡੋਕਲਾਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੁਲਝਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਊ ਫਾਂਗ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਫੌਜ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਜਰੀਏ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਿਊ ਨੇ ਡੋਕਲਾਮ ਗਤੀਰੋਧ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, ਅਸੀਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਹਾਰਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ।
ਲਿਊ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆ ਨੇ ਬਹੁਤ ਨਜਦੀਕ ਤੋਂ ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਲਿਊ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਚੀਨ - ਭਾਰਤ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੁਲਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ।
ਜਿਕਰੇਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਡੋਕਲਾਮ ਗਤੀਰੋਧ 16 ਜੂਨ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਚੀਨੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਗਤੀਰੋਧ 28 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।
