ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਸ਼ਰਣਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗ਼ੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਆਂਮਾਰ ਭੇਜਣ ਦੀ ਗੱਲ ਜਰੂਰ ਕਹੀ ਹੈ , ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੋਤੀ ਇਹ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ ਵੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ?
ਫਿਲਹਾਲ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਨਿਬੜਨ ਲਈ ਰਸਤਾ ਖੋਜ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 40 ਹਜਾਰ ਰੋਹਿੰਗੀ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਜੰਮੂ ,ਹਰਿਆਣਾ ,ਸਮੇਤ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਐੱਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਆਤੰਕਵਾਦੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖ ਰਹੇ।
ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਫੈਲਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੋਹਿੰਗੀ ਭਾਰਤ , ਥਾਈਲੈਂਡ , ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ , ਪਾਕਿਸਤਾਨ , ਨੇਪਾਲ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਬਸ ਤਾਂ ਗਏ ,ਲੇਕਿਨ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ,ਥਾਈਲੈਂਡ ਨੇ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖ ਰਸਤਾ ਕੱਢਿਆ। 2014 ਵਿੱਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨੇ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਤੱਕ 1300 ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਥਾਈ ਆਥੋਰਿਟੀਜ ਨੇ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਹੋ ਤਾਂ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨੇ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਨੂੰ ਇਹ ਛੂਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਾਪਸ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਗੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਉਸ ਵਕਤ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਨੂੰ ਨਿਰਵਾਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਲੇਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਫਾਰਨੁ ਕਰਦਲਾਰ ਫੋਨ ਨੇ ੲੈਪੀਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ , ਅਸੀਂ ਰੋਹਿੰਗਯਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 100 ਤੋਂ 200 ਦੇ ਗਰੁਪ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਰੋਹਿੰਗਯਾ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਕੜੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 10 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਸਮੁਦਾਏ 15ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਰਖਾਇਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬਸ ਤਾਂ ਗਿਆ ,ਪਰ ਮਕਾਮੀ ਬੋਧੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸਮੁਦਾਏ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਨੂੰ ਬਕਾਇਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਖੌਹ ਲਈ ਗਈ।
2012 ਵਿੱਚ ਰਖਾਇਨ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਅਤੇ ਬੌਧ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਦੰਗੇ ਭੜਕ ਗਏ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਿੰਸਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਹਿੰਗੀ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਲਈ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਉਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
