ਕਰੋੜਾਂ ਯੂਜਰਸ ਦੇ ਡਾਟਾ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲਗਾ ਹੈ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ : ਕਰੋੜਾਂ ਯੂਜਰਸ ਦੇ ਡਾਟਾ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਚਲਦੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਦੇ ਸਟਾਕ ਵਿਚ 6 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ (32 ਅਰਬ ਡਾਲਰ) ਦੀ ਕਮੀ ਆ ਗਈ। ਇਹ ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਦੇ ਸਟਾਕ ਵਿਚ 2 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਈ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਚੁਕੇ ਹਨ। 
Mark Zuckerbergਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚੁਕੇ ਸਵਾਲ: ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਸ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਆਬਜਰਵਰ ਅਨੁਸਾਰ 2016 ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਵਿਚ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕ ਫ਼ਰਮ ‘ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਲ’ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 5 ਕਰੋੜ ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਯੂਜਰਸ ਦੀ ਨਿਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੁਰਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗੇ ਹਨ। ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚੋਣ ਦੌਰਾਨ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਤੋਂ ਜਵਾਬ - ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਟਾਕ 'ਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿਤਾ।
6 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੁਟਿਆ ਸਟਾਕ
Facebook
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਖੁਲ੍ਹਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਾਉਜੋਂਸ 'ਤੇ ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ ਲਗਭਗ 5.2 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਡਿਗ ਕੇ 175 ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਵਧ ਕੇ 6 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ 12 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟਾਕ ਵਿਚ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੰਟਰਾ ਡੇ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਲਗਭਗ 32 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਨਾਲ 500 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਦੇ ਫਾਊਂਡਰ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਮਾਰਕ ਜੁਕਰਬਰਗ ਦੀ ਨਿਜੀ ਸੰਪਤੀ 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਹੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਗਭਗ 6.1 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਫ਼ੋਰਬਸ ਦੇ ਰੀਅਲ ਟਾਈਮ ਬਿਲੇਨਾਇਰ ਇੰਡੈਕਸ ਮੁਤਾਬਕ ਜੁਕਰਬਰਗ ਦੀ ਨਿਜੀ ਸੰਪਤੀ ਲਗਭਗ 4.6 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਘਟ ਕੇ 70 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਈ।
Mark Zuckerberg
ਟਰੰਪ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਆਇਆ ਨਾਮ
ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਲੀਗਲ ਅਡਵਾਈਜਰ ਪਾਲ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਅਪਣੇ ਬਲਾਗ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤਕ ‘ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਲ’ ਦਾ ਪਾਬੰਧੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਫ਼ਰਮ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਦਮ ਵੀ ਚੁਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾਟਾ ਵੇਚਣ ਦੇ ਲਗੇ ਦੋਸ਼
facebook loss
ਮੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਅਲੈਕਜੇਂਡਰ ਕੋਗਨ ਨੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿਚ ਇਕ ਪਰਸਨਾਲਿਟੀ ਐਪ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚੋਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਰੁਝੇਵੇਂ ਅਤੇ ਪਸੰਦ - ਨਾਪਸੰਦ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ‘ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਲ’ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀ ਸਟਰੈਟਜਿਕ ਸੰਚਾਰ ਸਮੇਤ ਤੀਜੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿਤਾ ਸੀ।
ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕੋਗਨ ਨੇ ਸਾਲ 2013 ਵਿਚ ਯੋਰਡਿਜੀਟਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਕ ਐਪ ਬਣਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 2.70 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਤਕ ਇਸ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਬਣੀ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਖਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਾਏ ਦਿਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਪਤਾ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕੋਗਨ ਨੇ ਡਾਟਾ ਡਿਲੀਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਜੋ ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿਰੁਧ ਹੈ।
Mark Zuckerberg
ਚੁਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਦਮ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫ਼ੇਸਬੁਕ ਨੇ ਇਹ ਸੂਚਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਤੁਰਤ ਡਿਲੀਟ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਡਾਟਾ ਵੇਚ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਟਰੰਪ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਵਿਰੁਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਦਮ ਚੁਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਲ ਦੀ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ।
