ਇਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ’ਚ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦੇ 133 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ

ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ: ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਇਕ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ’ਚ ਨਾਬਾਲਗ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਏ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਸਰਜੀਕਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਪੁੰਸਕ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

2.8 ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ 2 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਦਨ ਸੈਨੇਟ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਦਾਲਤ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿਤੀ ਜਾਣੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਐਂਡਰੀ ਰਾਜੋਲੀਨਾ ਵਲੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਸੰਬਰ ’ਚ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਚੁਕਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਦਲਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। 

ਨਿਆਂ ਮੰਤਰੀ ਲੈਂਡੀ ਐਮਬੋਲਾਟੀਆਨਾ ਰੈਂਡਰੀਆਮਾਨਨਤੇਨਾਸੋਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਰੁਧ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਲ 2023 ’ਚ ਨਾਬਾਲਗ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦੇ 600 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ’ਚ 133 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਰੈਂਡਰੀਆਮਾਨਤੇਨਾਸੋਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਇਕ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਮ ਹਿੱਤ ਵਿਚ ਅਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਦੰਡਾਵਲੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। 

ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ ਸਜ਼ਾ?

ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਬੱਚੀ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਜੀਕਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਪੁੰਸਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਦਕਿ 10 ਤੋਂ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਜੀਕਲ ਜਾਂ ਕੈਮੀਕਲ ਨਪੁੰਸਕ ਕਰਨ ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। 14 ਤੋਂ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਪੁੰਸਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਜੁਰਮ ਲਈ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਪੁੰਸਕ ਕਰਨ ਤਕ ਦੀ ਸਖਤ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਵੇਗਾ ਹੈ। ਰੈਂਡਰੀਆਮਾਨਨਤੇਨਾਸੋਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਅਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਬੱਚਾ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਜ਼ਾ ਓਨੀ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ।’’

ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਪੁੰਸਕ

ਰਸਾਇਣਕ ਨਪੁੰਸਕ ਕਰਨਾ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਉਲਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਸਰਜੀਕਲ ਨਪੁੰਸਕ ਕਰਨਾ ਇਕ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਅਤੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ ਕੁੱਝ ਜਿਨਸੀ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਲਈ ਰਸਾਇਣਕ ਨਪੁੰਸਕ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ ਸਰਜੀਕਲ ਖੱਸੀਕਰਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ 

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਐਮਨੈਸਟੀ ਵਿਚ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਸੀਕੋ ਵਾ ਨਸੀਕੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਅਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਕਾਰਨ ਮਾਲਾਗਾਸੀ ਅਪਰਾਧਕ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਪੀੜਤਾਂ ਵਿਰੁਧ ਬਦਲੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਨੂੰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। 

ਪਰ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਦੇ ਕੁੱਝ ਕਾਰਕੁਨ ਕਾਨੂੰਨ ’ਚ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਵੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਵਿਰੁਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੂਮੈਨ ਬ੍ਰੇਕ ਦਿ ਸਾਈਲੈਂਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਜੈਸਿਕਾ ਲੋਲੋਨੀਰੀਨਾ ਨਿਵੋਸੇਹੇਨੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ’ਚ ਅਸਲ ’ਚ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਘੱਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।’’ 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਤਰੱਕੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਕ ਰੋਕੂ ਸਜ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਭਾਵਤ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ... ਪਰ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਜੇ ਅਸੀਂ, ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਸ ਨਵੇਂ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਵਾਂਗੇ।