ਭਾਰਤ ਨੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ’ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ : ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰੀ
ਭਾਰਤ ਨੇ 13 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲੇ 22,561 ਹੈਕਟੇਅਰ ਮੈਂਗਰੋਵ (ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਪੌਦੇ) ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਕੇ ਅਪਣੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 5 ਜੂਨ, 2024 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਮੈਂਗਰੋਵਜ਼ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਫਾਰ ਸ਼ੋਰਲਾਈਨ ਹੈਬੀਟੇਟਸ ਐਂਡ ਟੈਂਜਿਬਲ ਇਨਕਮ (MISHTI) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ-ਸਬੰਧਤ ਔਕੜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰਤੀ ਵਰਧਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਨੂੰ ਦਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪਹਿਲ ਤਹਿਤ ਛੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ 3,836 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਲਗਭਗ 17.96 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਸ਼ਟੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਂਗਰੋਵ ਕਵਰ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਤੱਟਵਰਤੀ ਕਟੌਤੀ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਢਾਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੈਂਗਰੋਵ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਪਣੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਏਜੰਡੇ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੱਛ ਹਵਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਟੀਚਾ 2025-26 ਤਕ ਕਣਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ 40% ਤੱਕ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ‘ਇਕ ਪੌਦਾ ਮਾਂ ਕੇ ਨਾਮ’ ਪਹਿਲ ਕਾਰਨ 109 ਕਰੋੜ ਬੂਟੇ ਲਗਾਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਰਾਮਸਰ ਦੁਆਰਾ ਮਨੋਨੀਤ ਵੈਟਲੈਂਡਜ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੈਟਵਰਕ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ 89 ਸਾਈਟਾਂ ਵੈਟਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ। ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਯੋਗਦਾਨ 2070 ਤਕ ਸ਼ੁੱਧ-ਜ਼ੀਰੋ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ’ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਹੈ।
