ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆ ਦੀ। ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਦਾਦਾ - ਦਾਦੀ ਜਾਂ ਨਾਨਾ - ਨਾਨੀ ਖੂਬ ਰਟਾਉਂਦੇ ਸਨ...
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆ ਦੀ। ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਦਾਦਾ - ਦਾਦੀ ਜਾਂ ਨਾਨਾ - ਨਾਨੀ ਖੂਬ ਰਟਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਬੋਲੋ ਇਕ, ਦੋ, ਤਿੰਨ, ਚਾਰ...ਪੈਂਹਠ, ਸੱਤਰ, ਉਂਨਾਸੀ, ਪਿਚਿਆਸੀ, ਨੱਬੇ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸੌ। ਜਦੋਂ ‘ਸੌ’ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉਛਲ ਕੇ ਜਾਂ ਜੋਸ਼ ਭਰੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿਚ ਬੋਲਦੇ ਸਨ ਸੌ। ਇਹ ਸੱਭ ਸਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਫੀਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ ਸੀ।
ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੋਈ ਡਿਗਰੀਧਾਰਕ ਹੋਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ 1 ਤੋਂ 100 ਤੱਕ ਗਿਣਤੀ ਬੋਲਣੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਗਿਣਤੀ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਕਹੋ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪੰਜਾਹ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ, ਜੋ ਅਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਦਿਨ ਦੇਸ਼ - ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪਣੀ ਪਿੱਠ ਥਪਥਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਸਰਕੁਲਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
Letter
ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ : ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਇਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੌ ਤੱਕ ਗਿਣਤੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਗਿਣਤੀ ਗਿਣਨ ਵਿਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਸੌ ਤੱਕ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਗਿਣਤੀ ਬੋਲਣਾ, ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਇਹ ਸਰਕੁਲਰ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਿੱਲੀ ਹਿੰਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Govt School
ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਰੱਖ ਦਿਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਗਿਣਤੀ ਬੋਲਣੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਹ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਂਦੇ। ਕੁੱਝ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਦਸ, ਵੀਹ, ਤੀਹ, ਚਾਲ੍ਹੀ, ਪੰਜਾਹ ਅਤੇ ਸੱਠ ਆਦਿ ਤਾਂ ਬੋਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚ ਕੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਉਹ ਅਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਰਸਰੀ, ਪਹਿਲੀ, ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਗਿਣਤੀ ਬੋਲਣਾ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਟਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਖ ਤੋਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ। ਖੇਡ ਖੇਡ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੱਭ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਪਰਾਧੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਨੀਂਦ ਟੁੱਟੀ ਹੈ। ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਠਵੀਂ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਗਿਣਤੀ ਬੋਲਣਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜੀ ਗਈ ਹੈ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਤਰੱਕੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤਲਬ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕ -ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਨੁਪਾਤ 30 ਹੈ।
