ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਾਲ ਵਿਚ ਹੀ ਸੈਂਟਰਲ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਆਫਿਸ (CSO) ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਘਟਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੌਤਰਫਾ ਘਿਰੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉਮੰਗੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਆਪਕ ਸੁਧਾਰ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਉਭਰਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਿਤੇ ਜਿਆਦਾ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ 2018 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ 7 . 3 ਫੀਸਦੀ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ 7 . 5 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਦਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਨੇ 2018 ਗਲੋਬਲ ਇਕਨਾਮਿਕ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਨੋਟਬੰਦੀ ਅਤੇ ਜੀਐਸਟੀ ਤੋਂ ਲੱਗੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਝਟਕਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 2017 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 6 . 7 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਦੇ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਇਹਨ ਕੋਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਸੇ ਉਭਰਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ ਉੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਰਟ ਟਰਮ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੋਕਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ ਉਹ ਇਹੀ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧੀਮੀ ਪੈਂਦੀ ਚੀਨੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ। ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਦੀ ਇਸ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਲੇਖਕ ਕੋਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 2017 ਵਿਚ ਚੀਨ 6 . 8 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ ਕੇਵਲ 0 . 1 ਫੀਸਦੀ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। 2018 ਵਿਚ ਚੀਨ ਲਈ ਅਨੁਮਾਨ 6 . 4 ਫੀਸਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਹੋਰ ਘਟਾਕੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ 6 . 3 ਅਤੇ 6 . 2 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੋਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਠੀਕ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਹੋਣਗੇ। ਕੋਸੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਲੇਬਰ ਮਾਰਕਿਟ ਰਿਫਾਰਮ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਆ ਰਹੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਕੋਸੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਨਗਣਨਾ ਪ੍ਰੋਫਾਇਲ ਦੀ ਵੀ ਤਾਰੀਫ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੂਜੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਘੱਟ ਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਸੇ ਨੇ ਦੂਜੀ ਉਭਰਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮਹਿਲਾ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ। ਕੋਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਧਾਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੇਰੋਜਗਾਰੀ ਘਟਾਉਣ ਵਰਗੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿੱਬੜਨ ਵਿਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਪਾਵੇਗਾ। ਕੋਸੇ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ 7 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਜਤਾਇਆ ਹੈ।
