ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹੁਣ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਜੈਕੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਿਨੈਕਾਰ ਲਈ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਚੈਕ ਜਰੂਰੀ ( ECR ) ਹੋਵੇਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਰੇਂਜ ਰੰਗ ਦੇ ਜੈਕੇਟ ਵਾਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬੁਕਲੈਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਥੇ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੀਨੈਕਾਰ ਨੂੰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਚੈਕ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ( Non – ECR ) ਹੋਵੇਗੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਜੈਕੇਟ ਵਾਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬੁਕਲੈਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇਗੀ।
ਇੱਕ ਅਤੇ ਜੋ ਅਹਿਮ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੰਨਾ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਮ, ਪਤਾ ਵਰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਇਹ ਅਸਰ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪਾਸਪੋਰਟ ਪਤੇ ਦੇ ਪਰੂਫ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਦਰ ਯੋਗ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੰਨਾ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਖਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕੇਸਾਂ ਉੱਤੇ ਗੌਰ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ / ਬੱਚੇ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜੋ ਸਿੰਗਲ ਪੇਰੇਂਟ ਔਲਾਦ ਹਨ ਜਾਂ ਗੋਦ ਲਈ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਉੱਤੇ ਗੌਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕਿ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬੁਕਲੈਟ ਨਾਲ ਪਿਤਾ / ਵੈਧਾਨਿਕ ਅਭਿਭਾਵਕ, ਮਾਂ, ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਜੋ ਕਿ ਹੁਣੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬੁਕਲੈਟ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਖਰਾ ਸਟੇਕਹੋਲਡਰ ( ਸਟੇਕਹੋਲਡਰਸ ) ਦੇ ਨਾਲ ਟਿਊਨ ਕੀਤੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੰਗਠਨ ( ICAO ) ਦੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਪੜੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੰਨਾ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਾਸਪੋਰਟ ਬੁਕਲੇਟ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਮ, ਪਤਾ, ਇਮੀਗਰੇਸ਼ਨ ਚੈਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ( ECR ), ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਾ ਨੰਬਰ, ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੰਨਾ ਨਹੀਂ ਛਪੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਬਿਨੈਕਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਇਮੀਗਰੇਸ਼ਨ ਚੈਕ ਜਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬੁਕਲੈਟ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਜੈਕੇਟ ਦਾ ਰੰਗ ਔਰੇਂਜ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਥੇ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਮੀਗਰੇਸ਼ਨ ਚੈਕ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਜੈਕੇਟ ਵਾਲਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਬੁਲਾਰੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇੰਡੀਅਨ ਸਿਕਊਰਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ( ISP ), ਨਾਸੀਕ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬੁਕਲੈਟਸ ਡਿਜਾਇਨ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਈਐਸਪੀ ਨਾਸੀਕ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬੁਕਲੈਟਸ ਦੇ ਡਿਜਾਇਨ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਕਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੱਦ ਤੱਕ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯਾਤਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਆਖਰੀ ਪੰਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿੰਟ ਹੁੰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ। ਜੋ ਪਾਸਪੋਰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹਨ ਉਹ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬੁਕਲੇਟ ਵਿੱਚ ਛੱਪੀ ਵੈਧਤਾ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੱਕ ਨਿਯਮਕ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ।
