ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਘਟ ਕੇ 32.84 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਵਣਜ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਨਵੰਬਰ ’ਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਆਯਾਤ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ 5 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਘਟਾ ਕੇ 9.84 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਆਯਾਤ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਅੰਕੜੇ ਵਣਜ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਐਂਡ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ (ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਆਈ.ਐਸ.) ਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੋਧ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਯਾਤ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਮੁੜ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਆਯਾਤ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਚ ਵੀ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 2024-25 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਲਗਭਗ 11.7 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਾਧੂ ਆਯਾਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਜਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਆਯਾਤ ਨਵੰਬਰ ’ਚ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧ ਕੇ 14.86 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਰੀਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਆਯਾਤ ’ਚ ਤੇਜ਼ ਉਛਾਲ ਨੇ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਰੀਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਧੱਕ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਨਵੰਬਰ ’ਚ ਰੀਕਾਰਡ 37.84 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਵਣਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਆਯਾਤ ਵਿਚ ਅਸਧਾਰਨ ਉਛਾਲ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਦੀ ਆਯਾਤ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਾਂ ਗਣਨਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਸੀ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਸਥਿਤ ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਆਈ.ਐਸ. ਵਪਾਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ, ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ।
ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਆਈ.ਐਸ. ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਜਾਰੀ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਨਵੰਬਰ 2024 ਦੌਰਾਨ ਆਯਾਤ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਚ ਲਗਭਗ 11.7 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ’ਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਆਯਾਤ 49.08 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ, ਜੋ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਚ ਘੱਟ ਕੇ 37.38 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਪ੍ਰੈਲ ’ਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਆਯਾਤ 2.95 ਅਰਬ ਡਾਲਰ (3.11 ਅਰਬ ਡਾਲਰ), ਮਈ ’ਚ 2.91 ਅਰਬ ਡਾਲਰ (3.33 ਅਰਬ ਡਾਲਰ) ਅਤੇ ਜੂਨ ’ਚ 2.47 ਅਰਬ ਡਾਲਰ (3.06 ਅਰਬ ਡਾਲਰ) ਰਹੀ। ਜੁਲਾਈ ’ਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 2.57 ਅਰਬ ਡਾਲਰ (3.13 ਅਰਬ ਡਾਲਰ), ਅਗੱਸਤ ’ਚ 8.64 ਅਰਬ ਡਾਲਰ (10.06 ਅਰਬ ਡਾਲਰ) ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ’ਚ 3.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ ’ਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 4.67 ਅਰਬ ਡਾਲਰ (7.12 ਅਰਬ ਡਾਲਰ) ਰਹੀ ਸੀ।
ਨਵੰਬਰ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਘਟ ਕੇ 32.84 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਨੇ ਦੀ ਆਯਾਤ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਧਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਟਿਪਣੀ ਲਈ ਵਣਜ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2023-24 ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਆਯਾਤ 45.54 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਆਯਾਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਾਲੂ ਖਾਤੇ ਦੇ ਘਾਟੇ (ਸੀ.ਏ.ਡੀ.) ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 2011 ’ਚ ਵੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਚ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਫਰਕ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ’ਚ ਗੜਬੜੀ ਕਾਰਨ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸੋਨੇ ਦੀ ਆਯਾਤ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਚ ਸੋਧ ’ਤੇ ਟਿਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਆਰਥਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ (ਜੀ.ਟੀ.ਆਰ.ਆਈ.) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਜੇ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਆਈ.ਐਸ. ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਿਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੋਧ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
