ਠੰਢਾ-ਗਬਮ ਮੌਸਮ ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਸੱਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਤਰਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਨਕਦੀ ਫ਼ਸਲ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਠੰਢਾ-ਗਬਮ ਮੌਸਮ ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਸੱਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅੱਧ ਅਤੇ ਫ਼ਰਵਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਫਲ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣ। ਦਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਤਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰ ਕੇ ਵਾਧੂ ਆਮਦਨ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਕਕੜੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ: ਰੇਤਲੀ ਦੋਮਟ ਮਿੱਟੀ ਕਕੜੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦਾ ਯੋਗ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਉਗਣ ਲਈ, 20 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬੂਟਾ 25 ਤੋਂ 35 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿਚ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ’ਤੇ ਡਿੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਪੌਦਾ ਤਪਸ਼ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਚੰਗੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਸਹੀ ਬੀਜ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਤਰਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਵੀ ਉਨਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਉੱਨਤ ਕਿਸਮਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ਜੈਨਪੁਰੀ ਇਹ ਤਰ ਦੀ ਇਕ ਉੱਨਤ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ 150 ਤੋਂ 180 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਝਾੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਸਾਧਾਰਣ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਰਕਾ ਸ਼ੀਤਲ ਤਰ ਦੀ ਇਹ ਕਿਸਮ ਹਲਕੀ ਪੀਲੀ ਅਤੇ ਇਕ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ 200 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਝਾੜ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕਿਸਮ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੂਬਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸਮ ਜਲਦੀ ਪੱਕਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ 200 ਕੁਇੰਟਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਝਾੜ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤ ਵਿਚੋਂ ਬੇਲੋੜੇ ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਲ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਢਿੱਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਰੋਟਾਵੇਟਰ ਚਲਾਉ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫੱਟੀਆਂ ਲਗਾ ਕੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਪੱਧਰਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤ ਵਿਚ ਇਕ ਰਜਬਾਹਾ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਸਰੀ ਵਿਚ ਪੌਦੇ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਇਕ ਹੈਕਟੇਅਰ ਲਈ 2.5 ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋ ਬੀਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੌਦੇ 20 ਤੋਂ 25 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਰਜਬਾਹੇ ’ਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕਰੋ।
ਆਖ਼ਰੀ ਹਲ ਵਾਹੁਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 10 ਤੋਂ 15 ਟਰਾਲੀ ਗੋਬਰ ਦੀ ਖਾਦ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਅਤੇ 150 ਕਿਲੋ ਐਨਪੀਕੇ ਖਾਦ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਉ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਫੁੱਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 25 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ ਖਾਦ ਪਾਉ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਝਾੜ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਤਰ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬੀਜਣ ਦੁਆਰਾ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਤੁਰਤ ਬਾਅਦ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਫਲ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਲਕੀ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਰ ਦੀ ਕਟਾਈ 80 ਤੋਂ 90 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਤਰ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਰਮ ਫਲਾਂ ਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਿਸਾਨ 1 ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿਚ ਤਰਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ 200 ਕੁਇੰਟਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਝਾੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ 100 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ 4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
