ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖਵਾਜਾ ਆਸਿਫ ਨੇ ਕੀਤਾ ਐਲਾਨ
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖਵਾਜਾ ਆਸਿਫ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਮਈ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਜੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨਾਟੋ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 5 ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮੂਹਿਕ ਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਸਿਫ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਸੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਤੁਲਨਾ ਨਾਟੋ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਆਸਿਫ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਲੋੜ ਪੈਣ ਉਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਰੱਥਾ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਆਸਿਫ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਤ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, ‘‘ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਡੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਆਪਸੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।’’
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਸਿਫ ਇਸ ਗੱਲ ਉਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਆਸਿਫ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ‘‘ਇਹ ਸੌਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰੀ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ।’’ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਫੌਜੀ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਾਲੇ ਇਹ ਨਵਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਦਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ’ਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ’ਚ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਭਾਰਤ ਨਾਲ।
