ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚ ਰਹੇ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੂਸ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਯੂਰਪ ਦੇ ਰਸਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਰੂਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਖਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਕਸਟਮ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਸੂਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਟਮ ਡੇਟਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੂਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੂਸ ਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਰੂਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸਰਗੇਈ ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਠਾਇਆ ਸੀ।
ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਰਣਧੀਰ ਜੈਸਵਾਲ ਨੂੰ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਤੋਪਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵੇਚੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੋ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਦੋ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਅਸਲੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਤਪਾਦਨ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਕਰੇਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ 1% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਸਲਾ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਇੱਕ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਯੰਤਰਾ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਰੋਇਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਇਹ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜੋ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ। ਯੰਤਰਾ ਇੰਡੀਆ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
