ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤਾ ਉਦਘਾਟਨ, ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ (DBT) ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮਰਪਿਤ ਕੇਂਦਰ
ਮੋਹਾਲੀ: ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਭਾਰ) ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੱਜ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਮਰਪਿਤ ਬਾਇਓਫਾਊਂਡਰੀ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 42 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸੁਵਿਧਾ ਖੇਤੀ-ਖਾਦ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਬਾਇਓਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਕੇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਬਾਇਓ-ਇਨਪੁੱਟਸ ਅਤੇ ਬਾਇਓ-ਆਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨੁਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਾਇਓਇਕਨਾਮੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ।
ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਗਰੀ-ਫੂਡ ਐਂਡ ਬਾਇਓਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ (NABI) ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪਰਿਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਨੂੰ ਖੇਤੀ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਜੀਨੋਮਿਕਸ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਿਅਲ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਫੂਡ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਬਾਇਓਇਨਫਰਮੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਸਿੱਧੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਥਿਰ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਏਗਰੀ-ਫੂਡ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲ ਸੰਵਰਧਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ BRIC–ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਗਰੀ-ਫੂਡ ਐਂਡ ਬਾਇਓਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ (NABI), ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਇਓਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪ 4.0, “ਸਮਾਰਟ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਫੋਰਮ 2026”, ਬਾਇਓਫਾਊਂਡਰੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ BRIC-NABI ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਡੇ ਸਮਾਰੋਹ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਟਰਸ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਸਮਾਰਟ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵਿਕਲਪਕ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਸਮਾਧਾਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਿਅਲ ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ, ਪਲਾਂਟ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਸਮਾਰਟ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਭੋਜਨ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੇਲੇਬਲ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋੜਿਆ ਕਿ ਸਮਾਰਟ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਫੋਰਮ ਵਰਗੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਥ ਲਿਆ ਕੇ ਇਸ ਉਭਰ ਰਹੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਚਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਬਾਇਓਇਕਨਾਮੀ ਨੂੰ BioE3- ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਫਾਰ ਇਕਨਾਮੀ, ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਐਂਡ ਇੰਪਲਾਇਮੈਂਟ ਵਰਗੀਆਂ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਥਿਰ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵਾਚਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਹਨ।
NABI 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਬਾਇਓਫਾਊਂਡਰੀ ਦਾ ਉੱਲੇਖ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਫਰਮੈਂਟਰਜ਼, ਅਪਸਟ੍ਰੀਮ ਅਤੇ ਡਾਊਨਸਟ੍ਰੀਮ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਥ੍ਰੂਪੁੱਟ ਐਕਸਪੈਰੀਮੈਂਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮਜ਼ ਸਮੇਤ ਉੱਨਤ ਇੰਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੁਵਿਧਾ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਸਕੇਲ-ਅੱਪ, ਪ੍ਰੀ-ਕਮਰਸ਼ੀਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਿੱਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ NABI ਡੀ ਨੋਵੋ ਸਮਾਰਟ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਿਅਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮਜ਼ ਅਤੇ ਸਕੇਲੇਬਲ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੋਜ ਤੋਂ ਵਾਸਤਵਿਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਪ੍ਰਯੋਗ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋੜਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਯਤਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜੈਵ ਪ੍ਰੌਦਿਓਗਿਕੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਕੈਡਮੀਆ, ਉਦਯੋਗ, ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ NABI ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਇਓਫਾਊਂਡਰੀ ਵਰਗੀ ਸਮਰੱਥ ਇੰਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਖਾਦ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵਾਚਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਗੀਆਂ।
