ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਨਰ ਤੋਂ ਨਾਰਾਇਣ ਤਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਚਾਰ ’ਚ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਧਰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ’
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਜਣਯੋਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ’ਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਰ ਤੋਂ ਨਾਰਾਇਣ ਤਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਧਰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਰਾਣਾ ਜੰਗ ਬਹਾਦਰ ਵਿਰੁਧ ਧਾਰਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ’ਚ ਦਰਜ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਣਾ ਜੰਗ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਡਾਕੂ ਦਸਣ ਵਾਲੀ ਟਿਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ (ਅਦਾਕਾਰ) ਵਿਰੁਧ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਆਧਾਰ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਡਾਕੂ ਦਸਿਆ ਸੀ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਪਰੋਕਤ ਤੱਥ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ’ਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਅਦਾਲਤ ਅਨੇ ਕਿਹ, ‘‘ਧਰਮ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪੂਜਣਯੋਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ’ਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ’ਚ ਅਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਜਸਟਿਸ ਪੰਕਜ ਜੈਨ ਨੇ ਰਾਣਾ ਜੰਗ ਬਹਾਦਰ ਵਲੋਂ ਦਾਇਰ ਪਟੀਸ਼ਨ ’ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 10 ਜੂਨ, 2022 ਨੂੰ ਥਾਣਾ ਨਵੀਂ ਬਰਾਦਰੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਐਸ.ਸੀ./ਐਸ.ਟੀ. ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 295, 295-ਏ, ਧਾਰਾ 3 (ਬਾਅਦ ’ਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ) ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਅਪਰਾਧਾਂ ਲਈ ਦਰਜ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਹ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ, ਟਾਈਗਰ ਫੋਰਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੱਸੀ ਤੱਲਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ’ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਣਾ ਜੰਗ ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਬਾਰੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗਲਤ ਟਿਪਣੀ ਨੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ।
ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿਤੀ ਸੀ ਕਿ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਬਿਆਨ ਜਾਣਬੁਝ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਦਿਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਸਿਰਫ ਸਮਾਨਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਰੂਪਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਸਿਨੇਮਾ ’ਚ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ’ਚ ਵਧਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਭਿਨੇਤਾ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਬਾਰੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿਤੀ ਸੀ ਕਿ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਦਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੀ।
ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਸ.ਸੀ./ਐਸ.ਟੀ. ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 3 ਤਹਿਤ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਵਿਰੁਧ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਰੀ ਰਖਣਾ ਨਿਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
