ਬਚਪਨ ਦਾ ਮੋਟਾਪਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ, ਇੰਝ ਨਿੱਬੜੋ
ਮੋਟਾਪੇ ਤੋਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਟਾਪੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.44 ਕਰੋੜ ਬੱਚੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ 2 ਅਰਬ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਬਾਲ ਉਮਰ ਮੋਟਾਪੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਐਮ ਏ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਦਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਆਂਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਮੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨੰਬਰ ਹੈ। Body mass index ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। 85% ਤੋਂ 95% ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਟਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਧ ਭਾਰ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗੈਰ-ਸੰਚਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ (ਐਨ.ਸੀ.ਡੀ.) ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਆਈ.ਐਮ.ਏ.) ਡਾ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪਾ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਤੰਦਰੁਸਤ ਭੋਜਨ, ਚਰਬੀ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਲੂਣ (ਜੰਕ ਭੋਜਨ, ਕਾਰਵਾਈ ਭੋਜਨ) ਅਤੇ ਟੀਵੀ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦੇ ਬੱਚੇ ਮੋਬਾਈਲ ਗੇਮਜ਼ `ਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਭਾਰ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪੇ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ, ਡਿਸਸਲੀਪਿਡਮਿਆ, ਪਾਚਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਆਦਿ। ਇਸ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। “
ਮੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁੱਤੇ ਅਪਨਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ ਮਾਣ ਦੀ ਘਾਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਚੰਗੇ ਪੋਸਣਾ ਸਬੰਧੀ ਆਦਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਠੀਕ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਰੱਥ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਹਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਹੈ। ਲਾਇਫਸਟਾਇਲ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਮੋਟਾਪੇ ਤੋਂ ਲੜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਤੰਦਰੁਸਤ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਇੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਹੈ।
ਰੋਗੀ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਨਿੱਬੜੀਏ…
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ। ਕੈਲੋਰੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਘਟਾਓ। ਉੱਚੀ-ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ ਸਨੈਕਸ ਨਾਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਰੱਖੋ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਮਝਾਓ।
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 60 ਮਿੰਟ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰੋ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਭੇਜਣਾ।
