ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਗੋਧਰਾ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ 11 ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜਾ ਉਮਰਕੈਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਜਾ ਉੱਤੇ ਨਿਜਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਸਾਬਰਮਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਐਸ - 6 ਡਿੱਬੇ ਨੂੰ 27 ਫਰਵਰੀ 2002 ਨੂੰ ਗੋਧਰਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਦੰਗੇ ਭੜਕ ਗਏ ਸਨ। ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਬਾਅਦ 59 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਯੋਧਿਆ ਤੋਂ ਪਰਤ ਰਹੇ ਕਾਰਸੇਵਕ ਸਨ।
31ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ
ਐਸਆਈਟੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਨੇ 1 ਮਾਰਚ 2011 ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 31 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ 63 ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਏ ਗਏ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 11 ਨੂੰ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ 20 ਨੂੰ ਉਮਰਕੈਦ ਦੀ ਸਜਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੈਲੇਂਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਏ ਗਏ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਲੋਂ 63 ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣੋਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਤਿਆ, ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਆਪਰਾਧਿਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਸੀ।
ਇਹ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋਏ ਰਿਹਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟ ਨੇ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਮੌਲਾਨਾ ਉਮਰਜੀ, ਗੋਧਰਾ ਮਿਉਨਿਸਿਪੈਲਿਟੀ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰੈਸੀਡੈਂਟ ਮੋਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਕਲੋਤਾ, ਮੋਹੰਮਦ ਅੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਾਨੂਮੀਆਂ ਚੌਧਰੀਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਗਠਿਤ ਨਾਨਾਵਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਬਰਮਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਐਸ - 6 ਕੋਚ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਕੋਈ ਹਾਦਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਘਟਨਾ
27 ਫਰਵਰੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਹੀ ਸਾਬਰਮਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸ ਗੋਧਰਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਕੋਚ ਵਲੋਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਉੱਠਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਧੂੰਏ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਬਰਮਤੀ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ S - 6 ਕੋਚ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕੋਚ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਯਾਤਰੀ ਉਸਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਉਹ ਕਾਰਸੇਵਕ ਸਨ, ਜੋ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਪਰਤ ਰਹੇ ਸਨ। ਅੱਗ ਨਾਲ ਝੁਲਸਕੇ 59 ਕਾਰਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਮਿੱਟ ਦਾਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਹੋਇਆ, ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਘਟਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਬੈਠਕ ਬੁਲਾਈ ਸੀ। ਬੈਠਕ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਮਾਮ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ ਸਨ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ ਕਿ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
