ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਐਫ਼-16 ਲੜਾਕੂ ਜੈੱਟ ਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ...
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਐਫ਼-16 ਲੜਾਕੂ ਜੈੱਟ ਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਐਫ਼-16 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ।
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਇਹ ਬਹਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਕਰੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਅਤਿਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਹਵਾਈ ਉਲੰਘਣਾ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਕੇ ਉਸਦੇ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੈਅ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜਰੀਏ ਕਾਂਗਰਸ ਤੱਕ ਅਹਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦੇ ਜਰੀਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਐਫ਼-16 ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਸ਼ੀਂਗਟਨ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਿਸਟਮ ਕਾਫ਼ੀ ਐਡਵਾਂਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਲਈ ਇਹ ਮਾਣ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਚਿੰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਐਫ਼- 16 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸਹਾਇਕ ਸਕੱਤਰ ਆਫ਼ ਸਟੇਟ ਜਾਨ ਹਿਲੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਐਫ਼-16 ਲੈ ਜਾਣ, ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
F-16
ਉਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਐਫ਼-16 ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਐਫ਼-16 ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਜੀਬ ਸੰਕਟ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 27 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਐਫ਼-16 ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਉੱਠਣ ਲੱਗਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਤਿਵਾਦੀ ਠਕਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੇ ਬੰਬ ਸੁੱਟੇ ਸਨ
, ਜਿਸਦੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਾਯੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਐਫ਼-16 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬੰਬ ਸੁੱਟੇ। ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਫ਼-16 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2016 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਓਬਾਮਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਅੱਠ ਅਤੇ ਐਫ਼-16 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਵੇਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਲਾਬਿੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਐਫ਼-16 ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਜੇਐਫ਼-17 ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
